Limit Switch Nasıl Seçilir? 6 Adımda Doğru Seçim Rehberi
Teknik Rehber · Limit Switchler · Yalçın Otomasyon
Limit switch (sınır anahtarı), hareket eden bir makine parçasının belirli bir noktaya ulaştığını mekanik temasla algılayıp elektrik kontağını değiştiren bir şalterdir. Vinçlerde, takım tezgâhlarında, konveyörlerde, kapılarda ve makine koruma kapaklarında en çok kullanılan emniyet ve konum elemanlarından biridir. Doğru seçilmeyen bir limit switch erken arızalanır, yanlış sinyal verir veya emniyet işlevini yerine getiremez. Bu rehberde, ihtiyacınıza uygun limit switch'i 6 adımda nasıl seçeceğinizi anlatıyoruz.
1. Hareketin şekline göre aktüatör seçin
Aktüatör, limit switch'in hareketli parçaya temas eden kısmıdır. Seçimde en belirleyici unsur budur.
| Aktüatör tipi | Ne zaman kullanılır? |
|---|---|
| Pimli (piston) | Parça switch'e doğrusal, tam karşıdan bastığında. Kısa ve hassas hareket mesafesi gerekir. |
| Makaralı pim | Parça switch'in önünden kayarak geçtiğinde (kam, cetvel). Makara sürtünmeyi azaltır. |
| Makaralı kol | Dönen veya yandan gelen hareketlerde; vinç, konveyör, kapı sürgüleri. |
| Ayarlı makaralı kol | Temas mesafesi sahada ayarlanacaksa. Kol boyu ve açısı değiştirilebilir. |
| Ayarlı çubuk | Uzak veya düzensiz konumdaki parçalar; uzun çubuk geniş temas alanı sağlar. |
| Spiral yaylı çubuk | Parça her yönden gelebiliyorsa (eksen yönü hariç 360°). Hafif kuvvetle çalışır. |
Metal mi, plastik makara mı? Metal makara aşınmaya dayanıklıdır, ağır hizmete uygundur. Plastik (reçine) makara daha sessizdir ve temas ettiği yüzeyi çizmez. Büyük çaplı kauçuk makara (ör. Ø50 mm) darbeli ve hızlı hareketlerde sarsıntıyı azaltır.
2. Ortama göre koruma sınıfını (IP) belirleyin
- IP65: Toz geçirmez, su püskürtmesine dayanıklı. Genel makine ve kapalı fabrika ortamı için yeterli.
- IP66: Güçlü su jetine dayanıklı. Yıkama yapılan alanlar, yağlı ve tozlu ortamlar.
- IP67: Kısa süreli suya daldırmaya dayanıklı. Dış ortam, sulu ve soğutma sıvılı tezgâhlar.
Ayrıca kablo girişinin (M20, PG13.5 gibi) uygun bir rakorla kapatılması, gövdenin IP değerini koruması için şarttır.
3. Kontak yapısı ve akım değeri
Limit switch'lerin çoğunda 1NO+1NC (bir normalde açık, bir normalde kapalı) kontak bulunur. NC kontak genellikle emniyet devresine, NO kontak ise sinyal/sayma devresine bağlanır. Seçerken:
- Kontak akımı bağlanacak yükü karşılamalı. Kumanda devrelerinde genellikle 3–10 A yeterlidir; doğrudan motor veya bobin sürmek yerine kontaktör/röle üzerinden çalışmak her zaman daha güvenlidir.
- Hızlı (snap-action) kontak yavaş hareketlerde bile kontağı anında değiştirir; ark ve kontak yanmasını azaltır.
- DC yüklerde kontak değeri AC'ye göre çok daha düşüktür (ör. DC-13: 0,3 A / 220 V). DC devrelerde katalogdaki DC değerine bakın.
4. Gövde tipi ve montaj
Yer darsa kompakt gövdeler, ağır sanayide ise metal döküm gövdeler tercih edilir. Yatay (horizontal) gövdeli modeller makine yüzeyine yatık monte edilir; dikey (vertical) gövdeli modeller ise standart montaj delikleriyle (ör. 30 mm aralıklı 2 × Ø5,3) panoya veya şaseye dik bağlanır. Mevcut bir switch'i değiştiriyorsanız montaj delik aralığını ve kol boyunu ölçerek muadilini seçin.
5. İnsan güvenliği varsa: emniyet limit switch
Makine koruma kapakları, robot hücreleri ve pres gibi insanın zarar görebileceği uygulamalarda zorunlu açmalı (forced opening, EN 60947-5-1 ⊝ işaretli) emniyet limit switch'i kullanılmalıdır. Bu tiplerde kontaklar kaynak yapsa bile mekanizma NC kontağı zorla ayırır; böylece makine her durumda durur. Kapı ve kapak kilitleme için ayrıca anahtarlı kapı emniyet şalterleri kullanılır.
6. Muadil ve yedek parça
Sahada çok kullanılan tiplerin (ör. XCK, TZ-8, D4B tipi) birebir ölçülü muadilleri vardır. Eski switch'in kodunu, kol tipini ve montaj ölçülerini bize iletirseniz uygun muadilini birlikte belirleriz.
Hangi seri, hangi iş için?
| Seri | Öne çıkan özellik | Tipik kullanım |
|---|---|---|
| C4B Serisi | Metal gövde, IP66, 1NO+1NC, NC kontakta zorunlu açma | Emniyet uygulamaları, koruma kapakları |
| CZ-6 Serisi | Alüminyum döküm yatay gövde, 15 A, körüklü tiplerde IP65 | Ağır hizmet, yağlı/tozlu ortamlar |
| TZ-6 Serisi | CZ-6'nın eski kodlu karşılığı | Mevcut makinelerde yedek |
| CZ-3 Serisi | IP67, 3 A 250 V | Sulu ve dış ortamlar |
| CZ-7 Serisi | 10 A 250 V, uzun paletli tipler | Genel makine, konveyör |
| TZ-8 Serisi | IP65, 5 A 250 V, geniş kol seçeneği | Genel amaçlı konum kontrolü |
| CLS Serisi · CLS-300 | IP66, 5 A 250 V | Kompakt makineler |
| CSA Serisi | IP66, 5 A 250 V | Kompakt montaj alanları |
| CHL Serisi | IP65, 6 A, metal makaralı kollar | Takım tezgâhları |
| CWL Serisi · C6N · C4N | Ayarlı kol ve makara seçenekleri | Farklı mesafe ve yönlerde temas |
| XCK Serisi | Sanayide yaygın XCK tipi muadili | Yedek ve değişim |
| CZ-9 Serisi | Anahtarlı kapı emniyet şalteri | Makine koruma kapıları |
Sık sorulan sorular
Limit switch ile mikro switch arasındaki fark nedir?
Mikro switch küçük, hassas bir kontak elemanıdır ve genellikle cihaz içine monte edilir. Limit switch ise bir mikro switch'in sağlam, sızdırmaz bir gövde ve aktüatörle korunmuş hâlidir; zorlu saha koşulları için tasarlanır.
Limit switch mi, endüktif sensör mü kullanmalıyım?
Temas sorun değilse ve parça büyük/düzensizse limit switch basit ve ekonomiktir. Temassız, çok sık ve hızlı algılama gereken yerlerde (ör. metal parça sayma) endüktif sensör daha uzun ömürlüdür.
NC kontak neden emniyet devresinde kullanılır?
Kablo kopması veya bağlantı gevşemesi durumunda NC devre de açılır ve makine durur. Bu "arızada güvenli" yapı, emniyet devrelerinin temel kuralıdır.
Uygulamanızı, eski ürün kodunu veya bir fotoğrafını gönderin; uygun modeli ve muadilini önerelim. Toplu alımlarda iskontolu fiyat veriyoruz.
WhatsApp: 0532 727 77 11 Limit switch ürünlerini incele